Yeni Sosyal Konut Kampanyası Detayları Belli Oluyor

Milliyet.com.tr/ÖZEL Milyonlarca vatandaş, merakla beklenen 500 bin sosyal konut kampanyasının detaylarını öğrenmek için sabırsızlanıyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, ülke genelinde inşa edilecek olan yeni sosyal konut projesinin detaylarını bu ay içerisinde açıklayacak.

Bu projenin bir parçası olarak, konutların bir kısmının sadece İstanbul’da kiralık olarak sunulacağı belirtildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, yeni gelişmeyi Kabine toplantısında duyurdu. Kiralık konutlarda satıştakine benzer bir kura sisteminin olacağı belirtiliyor. Bu durumda kiralık konutlar hangi bölgelerde yer alacak? Hangi gelir kriterleri uygulanacak? Kira bedelleri ne olacak? Yıllık kira artışları ne şekilde belirlenecek? Konutlar ne zaman teslim edilecek?

500 Bin Sosyal Konuttan Kaçı Kiralık Olacak?

Gayrimenkul Uzmanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, milliyet.com.tr’ye yaptığı açıklamada, “500 bin sosyal konut projesinin bir kısmı kiralık konut rezervi için ayrılacak. Rezervin ne kadar olacağı net olarak belirtilmedi. Tahminime göre yaklaşık %10’luk bir kısmın kiralık konutlar için ayrılacağını düşünüyorum.

‘İstanbul’da Ortalama Kiralık Fiyat 35 Bin TL’

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in sıkça dile getirdiği üzere, son bir yıl içinde İstanbul’da kiralık fiyatlarında enflasyonun üzerinde %40’a yakın bir artış gözlemlendi. Şu an İstanbul’da ortalama bir kiralık dairenin fiyatı 35 bin TL civarında seyrederken, yeni inşa edilen dairelerde bu rakam 45 bin TL’ye kadar çıkabiliyor. Bu durum, kiralık konut ihtiyacının ne kadar kritik olduğunu gösteriyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın daha önceki değerlendirmelerinde, kiralık konutların Organize Sanayi Bölgelerine yakın bölgelerde inşa edileceğine dair açıklamalar yapılmıştı. Bu durum, sanayi sektöründe çalışanlar için büyük önem taşıyor.

‘Yurt Dışında da Uygulanıyor’

Yurt dışında, belediye evleri adı altında gelir gruplarına göre çeşitli evler kiraya verilmektedir. Kiralık konut üretmek, satılık konutlardan daha anlamlı hale gelmektedir. Kiraya verilen dairelerden kira geliri elde ederken, bölgenin değer kazanması durumunda kentsel dönüşüm veya diğer projelerle arsanın değeri artmaktadır.

‘Kiralık Konut Üretmek Avantajlı’

Konut kuralarına katılım açısından, kiralık konut üretmek fon sistemi içerisinde de modellenebilir bir durumdur. Kiraya verilen taşınmazlar, belirli bir kira getirisi elde edilerek fon sistemine dahil edilebilir ve kira geliri elde etmek isteyen yatırımcılara satılabilir. Bu noktada, kiralık konut üretiminin oldukça avantajlı olduğunu söyleyebiliriz.

Kiralık Daire Tipleri Nasıl Olacak?

Kiralık konut üretimi için 1+1, 2+1 ve 3+1 daire tipleri değerlendirilebilir. TOKİ’nin ürettiği sosyal konutlarda genellikle 1+1 daire tipi gözlemlenmez ancak kiralık konutlar açısından yeni evlenen çiftler için uygun bir başlangıç seçeneği olabilir. Ben projede yoğunluğun 2+1 daire tiplerinde olacağını düşünüyorum.

‘Kiranın Düşük Tutmak Önemli’

Seçim aşamasında, kiralanacak konutlarda oturacak hanehalkının belirli şartlar sağlaması bekleniyor. Bu şartlar arasında, ilgili ilde belli bir süre ikamet etme ve kişinin kendi evine sahip olmama gibi koşullar bulunabilir. Ayrıca, kiralanacak konutlarda oturacak hanehalkının gelir düzeyinin de kontrol edileceği varsayılmaktadır. Kiralık konutlar, dar gelirli vatandaşlara uygun fiyatlarla sunulması beklenmektedir.

Kira Fiyatları Ne Olacak?

Burada, konut kirasının hanehalkı gelirinin üçte birini geçmemesi genel bir kabul gören bir oran olarak karşımıza çıkıyor. Örneğin, eğer bir hanehalkının geliri 50 bin TL ise, bu gelirin üçte biri kira bedeli olarak düşünülebilir.

Kiralık Konutlar Hangi Bölgelere Yapılacak?

Kiralık konutların inşa edileceği bölgelerde, sosyal donatı alanlarının ve ulaşım akslarının hızlı bir şekilde oluşturulması önem taşımaktadır. Özellikle metro projelerinin güzergahları, şehrin kuzey bölgelerinde projelerin öne çıkmasını sağlıyor. Başakşehir ve Arnavutköy gibi ilçelerde yapılan projelerin yanı sıra Anadolu Yakası’nda şehrin kuzeyindeki bölgeler de değerlendirilebilir.

Kişilerin Geliri Kontrol Edilecek Mi?

Kiralık konutlarda oturacak hanehalkının gelirleri belirli periyotlarla kontrol edilecektir. Bu kontrollerin yıllık olarak yapılması beklenmektedir. Talebin yüksek olacağı düşünülen kiralık konutlar için, bir talep listesi oluşturulup kura yöntemiyle seçim yapılacağı düşünülmektedir. Hanehalkının gelir sıralaması, çocuk sayısı, yaş gibi kriterler değerlendirme için önemli olacaktır. Bu değerlendirmelerin, bir puantaj sistemi üzerinden yapılması uygun olacaktır.

Kiralık Konutlar Ne Zaman Teslim Edilecek?

Projenin ilk aşamada sadece İstanbul’da hayata geçirilmesi bekleniyor. Ancak bu projenin kiraları hemen düşürecek bir etkisi olmayacak. Şu anda 453 bin konutun deprem bölgesinde teslim edilmesi gerekmektedir. Ayrıca, şu anda inşaatı devam eden 200 binden fazla TOKİ konutu bulunmaktadır. Bu nedenle, kiralık konut üretiminin en erken 3-4 yıl sonra gerçekleşeceğini tahmin ediyorum. Üretim sürecinin hızlı olmayacağını düşünüyorum.

Kira Artışları Nasıl Belirlenecek?

Kira artışları genellikle Tüketici Fiyat Endeksi’nin son 12 aylık ortalamasına bağlı olarak belirlenmektedir. Ancak, belki de bu oranlar üzerinde kanuni düzenlemeler yapılabilir. Asgari ücret artış oranı gibi faktörler, kira artışlarının belirlenmesinde dikkate alınabilir.”