Kemal Sunal kimdir? Kemal Sunal hangi sinemalarda rol aldı? Kemal Sunal nasıl hayatını kaybetti?

Ali Kemal Sunal, 11 Kasım 1944 tarihinde İstanbul’da dünyaya geldi. Tiyatro ile sanat hayatına başlayan Kemal Sunal’ın birinci amatör tiyatro oyunu, Vefa Lisesi’nde okurken rol aldığı Zoraki Tabip’tir. Kenterler, Ulvi Araz, Ayfer Feray ve son olarak Devekuşu Kabare tiyatrolarında profesyonel olarak rol aldıktan sonra, ünlü direktör Ertem Eğilmez’in kendisini fark etmesiyle birlikte 1972 yılında Tatlı Dillim sinemasında rol alarak sinemaya birinci adımını attı. Hababam Sınıfı, Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı, Hababam Sınıfı Uyanıyor ve Hababam Sınıfı Tatilde sinemalarıyla yüksek bir muvaffakiyet kazandı, Hababam Sınıfı’nın İnek Şaban’ı olarak tanındı.Filmlerinde oynadığı güzel, saf adam rolleriyle beğeni kazandı. Sanatçı, güldürü sinemaları tartıda olsa da dram tipindeki sinemalarda de yer aldı. Toplam 82 sinemada rol almış olan sanatkarın son sineması, 1999 yılında vizyona giren Propaganda’dır. Bu sinema tıpkı vakitte Kemal Sunal’ın, oğlu Ali Sunal ile birlikte rol aldığı birinci ve tek sinemasıdır.

KEMAL SUNAL’IN TİYATRO DÖNEMİ

Sanat hayatı, Vefa Lisesinde amatör olarak “Zoraki Tabip” isimli tiyatro oyunuyla başladı. Lise tahsili sırasında oynadıkları bir oyunla, “Akşam Gazetesi Liseler Ortası Tiyatro Yarışması”nda “En düzgün karakter oyuncusu” seçilmiştir. Belkıs Balkır’ın kendisini Müşfik Kenter ile tanıştırmasıyla, Kenterler Tiyatrosu’nda profesyonel oyuncu olarak çalışmaya başlayan sanatkarın, bu tiyatrodaki birinci rolü “Fadik kız”dır. Burada 150 lira maaş alan sanatçı daha sonra birebir tiyatroda “Deli İbrahim” rolünü oynamış ve maaşı 300 lira olmuştur. Buradan ayrılıp, Ulvi Uraz Tiyatrosu’na geçen sanatçı, bu tiyatroda 4 sene sahneye çıkmıştır. Bu tiyatroda Orhan Kemal’in İspinoz isimli yapıtındaki “taşkasaplı” karakterini canlandırmıştır. Daha sonra “Bekçi Murtaza” isimli oyunda bekçiyi, oyunun ikinci perdesinde ise bir kahveciyi oynamıştır. Bu tiyatrodan ayrılarak Ayfer Feray Tiyatrosu’na geçen sanatçı burada bir sene çalışmıştır. Son tiyatro tecrübesi olan Devekuşu Kabare Tiyatrosu’nda 1500 lira maaşı olan sanatçı, artık daha büyük rollerde oynamaya başlamıştır. “Dün-bugün” isimli bir oyunu oynadıkları sırada, kendisinden daha evvel sinemaya geçmiş olan Zeki Alasya, Ertem Eğilmez’in yeni sinemasına aradığı oyuncuları seçmesi için kendisini bu tiyatroya davet etmiştir. Bu oyun sırasında, Kemal Sunal’ı çok beğenen Ertem Eğilmez, sanatkarın birinci sinema tecrübesi olan Tatlı Dillim’de rol almasına karar vermiştir. Sanatçı, sinema mesleğine 1972 yılında bu sinemayla başlamıştır.

Kemal Sunal kendi ağzından, birinci yıllarını ve güldürüye yönelişini şu sözlerle lisana getirmektedir:

“Nasıl oldu bilmem, ben kendimi gerçek bir sahnede seyircilerin ortasında buldum. Ses Tiyatrosu’ndaki birinci rolüm çok kısaydı. Üç dakika sahnede ya kalıyor ya kalmıyordum. O denli pek bir şey söylediğimi de hatırlamıyorum. Sahnenin bir ucundan girip öbür ucundan çıkıyordum. Ne yaptığımı da pek hatırlamıyorum ancak seyirci kahkahadan kırılıyor. Bu da benim hoşuma gitmişti. Bildiğiniz üzere o gün bu gündür insanları güldürmeyi seviyorum.” Tiyatroya neden devam etmediniz sorusuna, “Film, tiyatro provalarına pürüz oluyordu. Aksatmaya başlayınca, bırakmamın daha âlâ olacağını düşündüm.” diyerek yanıt vermiştir.

KEMAL SUNAL FİLMLERİ

Yönetmen Ertem Eğilmez’in, kendisini keşfedip 1972 imali “Tatlı Dillim” sinemasında Tarık Akan’ın basketbolcu arkadaşı rolünü vermesiyle birlikte, Kemal Sunal için bir dönüm noktası yaşanmıştır. Birinci sinemasıyla ilgili “İlk gün en geriye gittim, oturdum. Perdede 8 kez lakin gözüküyorum. Her görünüşümde salonda kıyamet koptu. Hızımı görür görmez büyük alkış ve gülmeler. Lafları duymuyorlardı. Hızım enteresan geldi seyirciye. Sıcak ve kendinden biri buldu sanıyorum. O vakit şöyle gerime yaslanıp, ‘Bu iş tamamdır,’ dedim.” yorumunu yapmıştır. Direktör Ertem Eğilmez bu sinemadan sonra, 1973 üretimi Canım Kardeşim sinemasında kendisine Kayseri şiveli bir yolcu rolü vermiştir. Tekrar birebir yıl, Oh Olsun, Güllü Geliyor Güllü, Yalancı Yarim sinemalarında rol almıştır. 1974 yılında, Kayseri şivesinin halk tarafından benimsendiğini gören Ertem Eğilmez, Salak Milyoner sinemasını çekmeye karar vermiştir. Bu sinema büyük ilgi görünce, devam sineması niteliğinde olan Köyden İndim Şehire çekilmiştir. Her iki sinemanın senaryosu Sadık Şendil’e aittir ve Kemal Sunal’ın büyük rollerde oynadığı birinci iki sinemadır. Yeniden tıpkı yıl çekilen Mavi Boncuk sinemasında kaymakamı canlandıran Sunal, Ertem Eğilmez’in herkese eşit rol vermesiyle birlikte perdede daha çok görünmeye başlamıştır. 1974 yılının bir öteki gözden kaçırılmaması gereken noktası ise Kemal Sunal’a, Meral Zeren’in eşlik etmesidir. Tıpkı yıl çekilen Hasret sinemasında, direktör Zeki Ökten ile çalışan sanatçı, bu sinemadan sonra birinci başrolünü aldı.
Yine birebir yıl sanatkara başrol verildi ve bu sinemanın ismi Salako’ydu. Bu sefer direktör Atıf Yılmaz’dı. Takvimler 1975 yılını gösterdiğinde, Zeki Ökten’in iki sinemasında rol alan sanatkarın bu sinemaları, Şaşkın Damat ve Hanzo’ydu. Bu sinemalarda Meral Zeren ile bir arada olan sanatçı, artık başrollerde oynamaktadır lakin Ertem Eğilmez sinemalarındaki muvaffakiyetinden çok uzaktadır. Bu periyotta Ertem Eğilmez, bir efsaneye dönüşecek olan Rıfat Ilgaz romanı olan Hababam Sınıfı’nı sinemaya uyarlamaya karar verir. Bu sinemada herkesin rolü eşit olduğundan, Kemal Sunal perdede daha fazla görünmektedir. Sanatkarın oynadığı “İnek Şaban” rolü, sonraki yıllarda isminin “Şaban” olarak kalmasıyla hatırlarda kalacaktır. 4 Hababam Sınıfı sinemasında rol alan sanatçı, 1975 yılında, kendisiyle bir arada birçok sinemada rol alacağı Şener Şen ile tanışır. İkilinin birbirini tamamlamasıyla birlikte rol aldıkları sinemalar arkası arkasına gelmiştir. 1976 yılına gelindiğinde, Kartal Tibet sineması olan Tosun Paşa çekilir. Bu sinemanın senaryosunu Yavuz Turgul yazmıştır. Birebir yıl, Süt Kardeşler sineması için Ertem Eğilmez yine direktör koltuğuna geçer ve Şener Şen ile Kemal Sunal’ı yine bir ortaya getirir. Tekrar tıpkı yıl, Ergin Orbey’in direktörlüğünde Meraklı Köfteci sineması çekilir ve akabinde Natuk Baytan’ın yönettiği Uydurma Kabadayı sinemasında rol alır.

Natuk Baytan’ın farklı mizah anlayışıyla birlikte, “Şaban” karakterine “kahraman” özelliği de eklenmiştir. Sunal “saf ve halkın kahramanı”nı canlandırdığı üretimlerde kötülerle gayret etmiş ve mizahi bir sunuşla haksızlıklarla karşı durmuştur. Suavi Sualp’in kaleminden olan Düzmece Kabadayı sinemasında bu durum daha besbellidir. 1976 yılında tam altı sinema çeken sanatkarın bir sonraki sineması, Hababam Sınıfı Uyanıyor’dur ve direktör koltuğunda yine Ertem Eğilmez vardır. Bu Hababam Sınıfı sinemasının afişinde Kemal Sunal ismi en üstte yer alır. Bu yılın son sineması kendisine daha sonra “En Düzgün Erkek Oyuncu” mükafatını getirecek olan Kapıcılar Hükümdarı sinemasıdır. Umur Bugay’ın kaleminden olan bu sineması Zeki Ökten çekmiştir. Şaban karakterinden büsbütün bağımsız olan bu sinemadaki “Seyit” rolü; zeki, kurnaz, paragöz ve işgüzar bir karakterdir ve farklı bir Kemal Sunal’ın gözüktüğü birinci sinemasıdır. 1977 yılında toplam beş sinema çeken sanatkarın bu sinemaları, son Hababam Sınıfı sinemasında rol aldığı, Ertem Eğilmez direktörlüğünde Hababam Sınıfı Tatilde, Natuk Baytan imzalı, Sakar Şakir, Umur Bugay’ın yazdığı ve Zeki Ökten’in yönettiği Çöpçüler Hükümdarı ve son olarak bir Atıf Yılmaz sineması olan İbo ile Güllüşah’tır. Sanatçı bu yıl, Antalya Sinema Şenliği’nde En Uygun Erkek Oyuncu mükafatını Kapıcılar Hükümdarı sinemasında almıştır. Tıpkı sinemayla, Sinema Muharrirleri Derneği’nce “En Düzgün Erkek Oyuncu” seçilmiştir. Bu mükafatları sanatçı şöyle yorumlamaktadır:
“Antalya Sinema Festivali’nde Kapıcılar Hükümdarı sinemasıyla, En Düzgün Erkek Oyuncu mükafatını aldım. Antalya’da ve Türk sinema tarihinde bu türlü bir şey yok. Komedyene değil, bu ödül daima jönlere verilmiş. Birinci sefer ben yıktım o sistemi. Sonra Sinema Müellifleri Derneği’nin birinci mükafatını, tekrar birebir sinemayla ben aldım. Ondan sonra da başarılı sinemalar yapmadım değil lakin şenliklere göndermedik. O nedenle öteki ödül çıkartamadık.”

1978 yılında Fatma Girik ile hisseleri ortak bir şirket kurulmuştur. Bu sinema şirketi “Can Film”dir. Yapımcılığını Fatma Girik ve Kemal Sunal’ın yaptığı Yüz Numaralı Adam sinemasıyla, şirket birinci sinemasını o yıl çekmiştir. Bu sinemanın senaryosu ve direktörlüğü Osman F. Seden’e aittir.

Reklamların aldatıcı istikametini ele alan bu sinema Sunal sineması için değerli bir noktadır. Meral Zeren’den sonra bu sinemada Sunal’a Oya Aydoğan eşlik etmektedir. Tıpkı yıl, Atıf Yılmaz ile Müjdat Gezen yapıtı olan Köşeyi Dönen Adam, senaristi ve direktörü Osman F. Seden olan Güzel Aile Çocuğu, İnek Şaban, direktörlüğü Natuk Baytan’a ilişkin olan Avanak Apti ve devrin en ses getiren sineması Kibar Feyzo çekilir. Düzgün Aile Çocuğu sinemasında, Sunal’a bu defa Mükemmel Avcı eşlik etmektedir. Kibar Feyzo sineması, yapımcılığını Ertem Eğilmez’in yaptığı, politik bir sinemadır. Dilek Sinema’ya ilişkin olan bu sinema, politik duruşu sebebiyle birçok sahnesinde sansüre uğramış olsa da, Türk sinemasında değerli bir yeri vardır. Bu sinemada Sunal’a Şener Şen’in yanı sıra Müjde Ar, İlyas Salman, Adile Naşit üzere isimler eşlik etmektedir. Senaryosu İhsan Aziz’e ilişkin olan bu sinemanın direktörü Atıf Yılmaz’dır. Töre, geçim sıkıntısı, ağalık üzere kavramlar sıkça sinemada işlenmektedir.

1979 yılında, Sunal beş sinemada rol almıştır. Bunlar; Umudumuz Şaban, Şark Bülbülü, Korkusuz Korkak, Dokunmayın Şabanıma ve Bekçiler Hükümdarı filmleridir. Bu sinemalarda sırasıyla, Kartal Tibet, (Umudumuz Şaban, Şark Bülbülü), Natuk Baytan ve Osman F. Seden (Dokunmayın Şabanıma, Bekçiler Kralı) ile çalışmıştır. Sunal, Dokunmayın Şabanıma ve Bekçiler Hükümdarı sinemalarının yapımcılığını Fatma Girik ile birlikte üstlenmiştir. İki üretimci bu sinemaları, kendi sinema şirketleri olan Can Sinema’ya değil, Uğur Sinema’ya yapmıştır. Şark Bülbülü sinemasında, kısa müddette şöhret olan ünlülere göndermeler vardır. Yeniden Umudumuz Şaban sinemasında yer eden toplumsal yaralar, güldürü ögesi içerisinde izleyiciye aktarılmaktadır. 1980’de dört sinemada rol alan Sunal’ın bu sinemaları, bir romandan uyarlanan Zübük, Gol Hükümdarı, Gerzek Şaban ve Devlet Kuşu’dur. Sunal bu sinemalarda Kartal Tibet, (Zübük, Gol Kralı) Natuk Baytan ve Memduh Ün ile çalışmıştır. Zübük sineması, politik tenkitlere sahiptir ve “İbrahim Zübükzade” karakteriyle akıllarda yer etmiştir. 1980 askerî darbesiyle birlikte o devir çekilen sinemaların büyük çoğunluğu sansüre uğramış, değerli oyuncuların kimileri da yurt dışına çıkmıştır. Sunal, vakit zaman politik sinemalarda rol alsa da, kutuplaşmalardan her vakit uzak kalmıştır.

1981 ve 1985 yılları ortasında birçok “Şaban” sineması çekilmiştir. Bu sinemalar, Sunal sineması ismine kaliteden mahrum olsalar da, izleyiciyi güldürmeyi başarmış üretimler olarak tarihe geçmiştir. 1981 yılında, Üçkağıtçı sinemasında Natuk Baytan, Kanlı Nigâr sinemasında Memduh Ün ve Davaro sinemasında tekrar Kartal Tibet’le çalışan sanatçı, üç sinemada rol almıştır. 1982 yılında iki sinemada rol alan Sunal’ın bu sinemaları, Yedi Bela Hüsnü (Natuk Baytan) ve Hekim Civanım’dır (Kartal Tibet). Yedi Bela Hüsnü sinemasında, sanatkara Oya Aydoğan eşlik etmiştir. 1983 yılında Tokatçı (Natuk Baytan), Kılıbık (Uğur İnan), En Büyük Şaban (Kartal Tibet) ve Çarıklı Milyoner (Kartal Tibet) sinemalarında rol almıştır. Kılıbık sinemasında Nevra Serezli eşlik etmiştir. 1983 yılında olduğu üzere, 1984 ve 1985 yılında da yüklü olarak Kartal Tibet’le çalışan sanatçı, bu periyotta birçok “Şaban” sinemasında rol almıştır. 1984’te Şabaniye (Kartal Tibet), Postacı (Memduh Ün), Ortadirek Şaban (Kartal Tibet) ve Atla Gel Şaban (Natuk Baytan) sinemaları çekilmiştir. Postacı sinemasında Sunal’a, Fatma Girik eşlik etmiştir. 1985 yılı, “Şaban” sinemalarının sonuncusu olan Gurbetçi Şaban sinemasının çekildiği yıldır ve sanatçı toplam altı sinemada rol almıştır. Bu sinemaların tamamında rejisör Kartal Tibet’tir. Bu periyot, Perihan Savaş, Nevra Serezli ve Müge Akyamaç sanatkara eşlik eden isimler olmuştur.

Sanatçı “Şaban” sinemaları ile ilgili görüşlerini şöyle aktarmıştır:

“Bundan sonra sinemalarda Şaban ismini koymasak bile, değişen bir şey olacağını zannetmiyorum. Millet Şaban olarak biliyor. Bu yıl, firma yanlışlık yaptı. Sinema adım Niyazi. İsminin Atla Gel Niyazi olması lazım. Afişler, lobiler hepsinde Atla Gel Şaban oldu. Seyircilerden bir kişi çıkıp da, sinemadaki ismin Niyazi, afişte Şaban, demedi. Farkına bile varmadı. Kemal Sunal’ın ismi, Niyazi olsa ne olur, Şaban olsa ne olur?”

Sunal sinemasında artık “Şaban” sineması yoktur ve sineması ismine apayrı bir sayfa açılmıştır. 1986 yılında Fakir ve Davacı’da Zeki Ökten’le, Tarzan Rıfkı’da Natuk Baytan’la, Garip sinemasında Memduh Ün’le, Mecnun Deli Küpeli sinemasında Kartal Tibet’le çalışmıştır. Fakir sineması duru anlatımıyla öne çıkarken Davacı ve Mecnun Meczup Küpeli sinemaları “siyasi taşlama” olarak ön plana çıkmaktadır. Ayrıyeten Garip sineması dram istikametiyle ön plana çıkmaktadır. Sunal bu devir, halkın içinden kıssalarla izleyici karşına çıkmıştır. 1987 yılında üç sinemada rol alan sanatkarın bu sinemaları, Güzel, Kiracı (Orhan Aksoy) ve Japon İşi (Kartal Tibet) filmleridir. Kiracı sinemasında, o periyodun konut problemine göndermeler bulunmaktadır. 1988 yılı, Sunal sineması için değerli olan sinemaların çekildiği yıldır ve Sunal’a yeni bir ödül getirecektir. Uyanık Gazeteci, Sempatik Hırsız, İnatçı, Öğretmen (Kartal Tibet), Polizei (Şerif Gören), Düttürü Dünya (Zeki Ökten) ve Bıçkın (Orhan Aksoy) bu periyot rol aldığı filmlerdir. Polizei, Öğretmen ve Düttürü Dünya sinemaları öbür sinemalardan ayrılmaktadır. Polizei sinemasında gurbetçilerin yaşadığı düşüncelere değinilirken, Öğretmen sinemasında geçim meşakkati, ulaşım ve konut sorunları üzere sıkıntılara değinilmiş ve Düttürü Dünya sinemasında küçük insanların büyük hayallerine yer verilmiştir. Sanatçı bu sinemasıyla, Ankara Memleketler arası Sinema Şenliği’nde “En Uygun Erkek Oyuncu” mükafatını almıştır. Bu sinemanın senaristi Umur Bugay’dır.

1989 yılında Sunal, üç sinemada yer almıştır, bunlar Zehir Hafiye (Orhan Aksoy), Talih Kuşu ve Gülen Adam’dır (Kartal Tibet). 1990 yılında Sunal üç sinemada rol almıştır. Bunlar, Koltuk Belası (Kartal Tibet), Abuk Sabuk Bir Sinema (Şerif Gören) ve Boynu Bükük Küheylan’dır (Erdoğan Tokatlı). 1991 yılında tek bir sinemada rol alan sanatkarın bu sineması Varyemez’dir ve rejisör Orhan Aksoy’dur. 1999 yılı, sanatkarın son rol aldığı sinema sineması olan Propaganda’nın çekildiği yıldır ve bu sinemada kendisine Metin Akpınar eşlik etmektedir. Sinan Çetin sineması olan Propaganda, Sunal’ın sinema mesleğinde yeri farklı olan bir üretimdir. Çünkü sanatçı, “gümrük memuru Mehdi” rolünü, tıpkı başka tüm mesleksel rollerinde olduğu üzere benimsemiştir ve izleyici karşısına dram tarafı ağır basan bir Kemal Sunal koymuştur. 2000 yılında Balalayka sinemasında rol almayı kabul etmiştir. Uçakla Azerbaycan’a giderken kalp krizi sonucu ölmüştür.

KEMAL SUNAL’IN ÖLÜMÜ

Kemal Sunal, 3 Temmuz 2000 tarihinde Balalayka isimli sinemanın Trabzon’daki çekimlerine gitmek için bindiği uçakta kalp krizi geçirerek 55 yaşında öldü. Mezarı Zincirlikuyu Mezarlığı’nda bulunmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.