Fas’ın Haouz ve Marakeş bölgelerini etkileyen büyük deprem felaketi, on binlerce insanın evsiz kalmasına neden oldu. Ancak bu durum, bilim ve mimarlık dünyasında yenilikçi bir yaklaşımın doğmasına yol açtı. Ünlü Faslı mimar ve akademisyen Aziza Chaouni, meydana gelen yıkımın ardından, felaketin ardından yıkılan yaklaşık 50 bin evin yerine geçebilecek, düşük maliyetli ve çevre dostu bir ev prototipi tasarlamak için hemen harekete geçti. Mühendis Amal El Abdi-Alaoui ve yüklenici Amine Maachi Haddou gibi gönüllü uzmanlarla birlikte, Atlas Dağları’nın en uzak köylerinden biri olan Taalat N’Yacoub’da yalnızca birkaç ay içinde 70 metrekarelik bir ev inşa edildi.
Projenin en dikkat çekici yönü, inşaatın çevre dostu bir şekilde gerçekleştirilmesi. Ekip, hemen hemen hiç beton kullanmadan evin temelini geri dönüştürülmüş hafif betondan oluşturdu. Duvarlar ve çatı, tamamen patentli bir malzeme olan “Durabric” tuğlalarla inşa edildi. Bu tuğlalar, %95 oranında ham topraktan üretiliyor ve tamamen bölgenin yerel malzemeleri kullanılarak işleniyor. Özel bir sistem sayesinde bu tuğlalar, LEGO gibi birbirine kenetleniyor, bu da harç kullanımını ortadan kaldırarak inşaat süresini hızlandırıyor.
Depreme dayanıklılık sağlamak amacıyla, toprak duvarların esnekliğini artırmak için her 3 metrede bir dikey çelik çubuklar yerleştirildi. Çatıda ise geleneksel ahşap kirişler ve tonozlu tuğla mimarisi kullanılarak esnekliğin artırılması hedeflendi. Tüm bu yeniliklerle evin maliyeti yalnızca 20.000 Euro civarında tutuldu. İçerisinde iki yatak odası, bir banyo, mutfak, salon ve üç ayrı avlu barındıran bu ev, yerel halkla yapılan atölye çalışmalarına dayalı olarak tasarlandı. Evin altına, bölgedeki kanalizasyon sorunu nedeniyle özel bir septik tank ve yerçekimi ile çalışan bir filtreleme sistemi eklenerek atık suların arıtılması ve tarımsal sulama için yeniden kullanılması sağlandı.
Aziza Chaouni’nin bu projesi, geçtiğimiz aylarda Paris’te düzenlenen bir etkinlikte “Tasarım Ödülü” ile ödüllendirildi. Yerel sivil toplum kuruluşu Amal Biladi işbirliğiyle inşa edilen yapı, “Tajigat’ın Yıldızlar Evi” (Maison des Étoiles) adıyla anılacak ve yalnızca bir aile evi olmanın ötesine geçerek, depremde hayatını kaybeden köyün 22 gencinin anısına çocuklar ve gençler için büyük bir topluluk ve eğitim merkezi haline dönüştürülecek. Mimar Chaouni, sistemin daha estetik ve teraslı bir 2.0 versiyonu üzerinde çalışmalara başladıklarını da duyurdu.
